Martwy łoś. Kto usunie, już wiadomo

Kto odpowiada za usunięcie martwego zwierzęcia znajdującego się w pobliżu drogi wojewódzkiej w pobliżu Trzcianki? To już kolejny przypadek w tej okolicy – w 2026 roku to druga interwencja na tym terenie, podczas gdy w ubiegłym roku nie odnotowano żadnych zgłoszeń. Martwy łoś znajduje się poza pasem drogowym, na polu w pobliżu drogi wojewódzkiej nr 615 Mława - Ciechanów. Zwierzę przyciąga owady i budzi obawy mieszkańców, a sprawa wywołała dyskusję o tym, kto ponosi odpowiedzialność za uprzątnięcie padliny.

Działania Nadleśnictwa Dwukoły

Redakcja NaszaMława.pl zwróciła się z zapytaniem do Nadleśnictwa Dwukoły. Jak wynika z wyjaśnień, 26 października 2026 roku pracownik Służby Leśnej udał się na miejsce i ustalił, że zwierzę nie żyje, a teren nie należy do leśników. Nadleśnictwo przypomniało również, że odcinek DW615 między Trzcianką a Wolą Szydłowską leży na szlaku wędrówek łosi, w związku z czym już w kwietniu 2026 roku informowano Mazowiecki Zarząd Dróg Wojewódzkich o konieczności poprawy bezpieczeństwa w tym rejonie.

Martwego łosia usunie Gmina Szydłowo

Okazuje się, że martwego łosia usunie gmina Szydłowo. Urząd Gminy w Szydłowie w odpowiedzi na nasze zapytanie podkreślił, że nie ma obowiązku usuwania dzikich zwierząt z prywatnych gruntów. Mimo braku takich przepisów, kierując się dobrem mieszkańców, ochroną zdrowia publicznego oraz wobec bierności innych instytucji, Gmina podjęła decyzję o zorganizowaniu usunięcia zwierzęcia. Koszty interwencji pokryje samorząd w ramach umowy z firmą „EKO-STOK”, a właściciel prywatnego pola nie zostanie obciążony żadnymi opłatami.

Stan prawny i odpowiedzialność

Kwestia usunięcia padłych zwierząt zależy od miejsca ich przebywania. Jeśli zwłoki znajdują się w pasie drogowym, obowiązek ich usunięcia spoczywa na zarządcy drogi. Sytuacja komplikuje się na terenach prywatnych. Choć przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi nakładają na właściciela nieruchomości dbałość o stan sanitarny, nie oznacza to automatycznie obowiązku samodzielnego usuwania tak dużych zwierząt czy pokrywania kosztów utylizacji. Przepisy krajowe nie wskazują jednoznacznie, czy w takich przypadkach koszty i obowiązki ponosi właściciel terenu, czy gmina. W tym konkretnym przypadku spór o kompetencje między instytucjami skłonił samorząd do przejęcia działań interwencyjnych.

Stan prawny i kompetencyjny labirynt

Zarówno władze gminy jak i nadleśnictwo obszernie się rozpisały na temat sytuacji prawnej w takim przypadku. 

Kwestia usunięcia padłych zwierząt oraz ponoszenia kosztów wciąż pozostaje niejasna ze względu na rozbieżną wykładnię obowiązujących przepisów, na co wskazuje w swoich wyjaśnieniach Nadleśnictwo Dwukoły. Jeśli zwłoki znajdują się w pasie drogowym, sytuacja jest jasna – zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz ustawą o drogach publicznych za ich usunięcie odpowiada zarządca danej drogi.

Problem drastycznie się komplikuje, gdy martwe zwierzę trafia na teren prywatny poza pasem drogowym. Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (art. 22 ust. 1 pkt 3) nakłada na właściciela nieruchomości obowiązek utrzymania jej w należytym stanie higieniczno-sanitarnym, co obejmuje usuwanie padłych zwierząt. Jednak z punktu widzenia praktycznego i prawnego, przepisy te nie rozstrzygają jednoznacznie ostatecznego rozliczenia kosztów ani nie nakładają na rolnika obowiązku samodzielnego, fizycznego usuwania tak ogromnych zwierząt.

Dodatkową barierą prawną jest kwestia wejścia na cudzą, prywatną własność – aby zrobić to w sposób legalny bez zgody właściciela, potrzebna jest wyraźna norma ustawowa, której w takich przypadkach brakuje. Co więcej, gminy mierzą się z brakiem przepisów ustanawiających ich generalny obowiązek usuwania dzikiej zwierzyny z gruntów prywatnych, a inne instytucje (takie jak Lasy Państwowe czy Starostwo Powiatowe) w obliczu luk prawnych pozostają bierne, spychając odpowiedzialność na samorządy lub właścicieli gruntów.

Obowiązki kierowcy po potrąceniu zwierzęcia

Zgodnie z informacjami zawartymi w nadesłanych dokumentach, w przypadku potrącenia lub napotkania rannego dzikiego zwierzęcia na drodze, kierowca powinien postępować według następujących zasad. Kierowca pojazdu mechanicznego, który potrącił zwierzę, ma ustawowy obowiązek (w miarę możliwości) zapewnienia mu pomocy lub niezwłocznego powiadomienia odpowiednich służb.

Gdzie zgłosić zdarzenie? Zgłoszenie można skierować do jednej z instytucji uprawnionych lub odpowiedzialnych za porządek na drogach, takich jak:

• Policja (szczególnie gdy ranne zwierzę stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego)
• Straż Pożarna
• Zarządca drogi (odpowiedzialny za czuwanie nad bezpieczeństwem i porządkiem na drogach oraz usuwanie padłych zwierząt z pasa drogowego)
• Lekarz weterynarii
• Członek Polskiego Związku Łowieckiego lub Nadleśnictwo
• Straż Gminna lub inne służby wymienione w ustawie o ochronie zwierząt