Stosowanie diety bezglutenowej jest elementem dietoterapii chorób związanych z nadwrażliwością pokarmową na białka zbóż. Pacjenci zmagający się ze schorzeniami o podłożu glutenozależnym muszą wykazać się dużą czujnością, gdyż gluten może występować w wielu nieoczywistych produktach np. w wędlinach lub słodyczach. Na jakie produkty powinny uważać osoby stosujące dietę bezglutenową?

Co to jest gluten?

Gluten to kompleks białek występujących w popularnych zbożach takich jak pszenica, żyto, pszenżyto i jęczmień. Gluten jest bardzo pożądanym składnikiem w przemyśle piekarniczo-cukierniczym, gdyż jego zawartość decyduje o właściwościach wypiekowych mąki. Najwięcej glutenu znajduje się w pszenicy, dlatego biały chleb, czy bułki cechuje odpowiednia, pożądana przez konsumentów konsystencja, miękkość i sprężystość. Dlaczego gluten szkodzi? Pierwszym powodem konieczności stosowania diety bezglutenowej jest występowanie alergii na białka zbóż. Symptomy mogą pochodzić zarówno ze strony układu pokarmowego, odpornościowego i neurologicznego. Często dochodzi także do problemów natury dermatologicznej, gdyż nadwrażliwość może być manifestowana przez skórę.

Do chorób wywołanych glutenem należą:

• celiakia;
• nieceliakalna nadwrażliwość na gluten;
• alergia na pszenicę.

W przypadku stwierdzenia jednego z tych schorzeń należy bezwzględnie usunąć gluten z diety.

Objawy nadwrażliwości pokarmowej na gluten:

• ból brzucha;
• biegunka;
• wymioty;
• uczucie przelewania w jelitach;
• wzdęcia;
• gazy;
• zaparcia;
• problemy skórne;
• bladość skóry;
• utrudnione przybieranie na masie;
• zaburzenia nastroju;
• niechęć do kontaktów społecznych.

Zasady diety bezglutenowej

W diecie bezglutenowej podstawą jest nie tylko wyeliminowanie produktów zawierających gluten lub zanieczyszczonych glutenem, ale także zminimalizowanie kontaktu z tym alergenem w jednym gospodarstwie domowym. Oznacza to dbanie sterylną czystość po przygotowaniu posiłku z produktów zbożowych przez innych członków rodziny oraz nieużywanie tych samych desek do krojenia, noży i sztućców. W przypadku silnej alergii nawet korzystanie z tej samej kuchni może okazać się problematyczne.Warto też podkreślić, że niektóre produkty spożywcze, które naturalnie są bezglutenowe, mogą być zanieczyszczone glutenem.

Jakie produkty należy wyeliminować na diecie bezglutenowej?

• mąka (pszenna, żytnia, orkiszowa, jęczmienna);
• produkty piekarnicze (chleb, bułki, ciabatty, chałka i itp.)
• wyroby cukiernicze (ciasta, ciastka, drożdżówki, rogale itp.)
• otręby, zarodki, płatki zbożowe;
• bułka tarta i produkty gotowe w panierce;
• niektóre kasze (bulgur, kuskus, manna, kujawska, wiejska, pęczak, perłowa, mazurska)
• niektóre słodycze (batony, czekolada);
• wędliny, parówki oraz konserwy mięsne;
• sosy instant i gotowe zagęszczone mąką;
• kiełki zbóż;
• piwo;
• oleje z zarodków zbożowych;
• seitan;
• gotowe produkty garmażeryjne.

Co jeść na diecie bezglutenowej?

Każda dieta, bez względu na konieczność eliminacji niektórych składników pożywienia powinna dostarczać organizmowi odpowiednią ilość wszystkich makroskładników (białka, tłuszczów i węglowodanów) oraz witaminy i składniki mineralne. Nieprawidłowo skomponowana dieta bezglutenowa może prowadzić do powstawania niedoborów. Dobrym rozwiązaniem jest dieta pudełkowa w Warszawie, Wrocławiu i innych miastach, które w swojej ofercie posiadają opcję diety bezglutenowej. Samodzielnie przygotowując posiłki, należy sięgać po odpowiednie zamienniki popularnych produktów spożywczych. Na co należy zwrócić uwagę, podczas zakupów to logo przekreślonego kłosa, które świadczy o tym, że produkt zawiera mniej, niż 20 ppm glutenu (20 mg/kilogram).

W ofercie sklepowej można znaleźć:

• pieczywo bezglutenowe;
• makaron bezglutenowy;
• kasze bezglutenowe (jaglana, gryczana oraz ryż, amarantus, komosa ryżowa, teff).

 Do naturalnie bezglutenowych produktów należy mięso, ryby, jaja, owoce morza, warzywa i owoce. Dodatkowo należy bezwzględnie czytać składy produktów zapakowanych i uważać na posiłki spożywane poza domem.