sobota, 04 grudnia 2021
- REKLAMA -
naszamlawa.plWiadomościŚmigus-dyngus - Poniedziałek Wielkanocny
- REKLAMA -
  • Nieruchomość 18200 m2 z halą i cz. mieszkalną - okolice Mławy
    Nieruchomość 18200 m2 z halą i cz. mieszkalną - okolice Mławy
    Cena: 450 000 zł do negocjacji  / Miejscowość: Kosiny Bartosowe …
  • Przestronny narożny lokal usługowo-handlowy, 96,94m2
    Przestronny narożny lokal usługowo-handlowy, 96,94m2
    Cena: 3 393 zł  / Miejscowość: Mława  / Kategoria: Nieruchomości
  • Przestronne 4-pokojowe mieszkanie w centrum Mławy
    Przestronne 4-pokojowe mieszkanie w centrum Mławy
    Cena: 259 000 zł  / Miejscowość: Mława  / Kategoria: Nieruchomości

Śmigus-dyngus – Poniedziałek Wielkanocny

-

Poniedziałek Wielkanocny nie ma szczególnego rytu liturgicznego, za to drugi dzień Świąt ma bogatą obrzędowość ludową. Zwany jest również Lanym Poniedziałkiem, dniem świętego Lejka, oblewanką, polewanką albo po prostu śmigusem-dyngusem.

- R E K L A M A -

 

Po spokojnej i rodzinnej Niedzieli Wielkanocnej w poniedziałek zaczynało się „szalone” świętowanie. Już w nocy z niedzieli na poniedziałek wyruszali dyngusiarze i inni przebierańcy, by psocić, figlować i oblewać wodą. Życie towarzyskie w drugi dzień Świąt kwito. Wtedy to odbywały się odwiedziny rodzinne i sąsiedzkie oraz trwało wielkie polewanie. Drugi dzień Świąt Zmartwychwstania Pańskiego integrował społeczność wiejską i sprzyjał nawiązywaniu znajomości, szczególnie pośród ludzi młodych.

Dziś Poniedziałek Wielkanocny nazywany jest śmigusem-dyngusem. Określenie to powstało z połączenie dwóch odrębnych zwyczajów. Śmigus pierwotnie oznaczał uderzanie gałęziami, rózgami albo palmą. Dawniej w Poniedziałek Wielkanocny był zwyczaj smagania panien po nogach witkami, gałęziami i polewania wodą – podwójne lanie dopóty, dopóki dziewczyna nie złożyła okupu. Dyngus dawał możliwość wykupienia się dziewcząt od podwójnego lania. Znaczy tyle, co branie okupu, wykup. Nie możemy też zapominać, że dyngus to słowiański „włóczebny”, dlatego kiedyś polegał również na chodzeniu po domach z życzeniami i śpiewem, które miało przynieść szczęście gospodarzom. Włóczebnicy, późniejsi dyngusiarze, za taką wizytę otrzymywali świąteczny poczęstunek, a od dziewcząt pisanki jako oznaki sympatii i wykupu od polewania. Jeśli nie było odpowiedniego podarunku, to robili nieprzyjemne psikusy. Z czasem te wszystkie zwyczaje połączyły się w jeden zwany śmigusem-dyngusem.

Symboliczne budzenie przyrody do życia

Śmigus-dyngus przebiegał pod znakiem wody i oblewania się. Zwyczaj ten zachował się do dziś. Ma on korzenie pogańskie i wywodzi się z symboliki wody. Nie czas i miejsce tu na wyjaśnianie znaczenia wody w dziejach ludzkości, ale należy nadmienić, że symbolizuje ona moc tworzenia, oczyszczenia, płodności i uzdrowienia. Powszechne oblewanie się wodą w Poniedziałek Wielkanocny było pewną praktyką magiczną. Człowiek jakby chciał zachęcić przyrodę do naśladownictwa i prosić o zapewnienie odpowiedniej ilości wody potrzebnej do wzrostu roślin na wiosnę. Symboliczne budzenie przyrody do życia jest widoczne w zwyczaju kropieniu wodą święconą ozimych upraw w Wielkanocny Poniedziałek. Jednak to najczęściej chłopcy oblewali dziewczęta. Kawalerowie w ukryciu czyhali z wiadrami i specjalnie zrobionymi z drewna sikawkami lub w wyższych sferach flaszeczkami perfum, by oblać lub przynajmniej skropić pannę. Dziewczęta wrzaskliwie protestowały przeciwko oblewaniu, ale każda chciała być zmoczona, ponieważ to świadczyło o jej atrakcyjności. Zmoczone tego dnia panny miały większe szanse na zamążpójście, a te, które się obraziły, mogły mieć później kłopot ze znalezieniem męża. Wierzono, że woda nie tylko symbolizuje życie, ale także daje urodę – ponoć panna oblana wodą pięknieje i utrzymuje urodę przez cały rok. W ten świąteczny dzień dziewczęta jednak niechętnie opuszczały chaty w obawie przed oblaniem kilkoma wiadrami wody lodowatej o tej porze roku lub wrzuceniem do stawu albo potoku. Sprytni młodzieńcy zawsze znaleźli sposób, by zmoczyć wybraną pannę. Czasami role się odwracały i to panny z wiaderkami wody czatowały za drzwiami chałupy na dyngusiarzy, czyli kolędników wielkanocnych, którzy chodzili od domu do domu. Woda lała się strumieniami i każdy tego dnia był zmoczony.

Wielkanocni kolędnicy

Poniedziałek Wielkanocny był dniem, w którym po wioskach chodzili dyngusiarze. Przebierańcy ci bardzo często wodzili ze sobą koguta, stąd nazwa tego zwyczaju – kurek dyngusowy. Na początku wykorzystywano do tego żywego koguta, a z czasem jego miejsce zajął sztuczny ptak zrobiony z drewna, gliny lub upieczony z ciasta, przybrany piórami i wstążkami, którego najczęściej umieszczano w wózku dyngusowym i tak dyngusiarze – „koguciarze” – obchodzili domy w całej wsi. Kawalerowie śpiewali piosenki, składali życzenia, grali na skrzypcach, bębnie, zbierali datki, polewali dziewczęta wodą, a wszystko miało charakter zalotów do panien na wydaniu. Chodzenie z kogutem w okresie wiosennym było nawiązaniem do pradawnych wierzeń związanych z wigorem, energią życiową i płodnością. Kogut jako wojowniczy ptak o silnym popędzie rozrodczym, jurności, zawsze pojawiał się w czasie, kiedy należało zadbać o obfitość plonów w nowym cyklu wegetacyjnym, stąd jego obecność również podczas Wielkanocy. Obecność koguta w czasie świąt Zmartwychwstania często była uzasadniana wydarzeniem z życia św. Piotra. Jezus powiedział do niego: Jeszcze tej nocy, zanim kogut zapieje, trzy razy się Mnie wyprzesz (Mt 26,34). W różnych regionach naszego kraju, na przykład w Opoczyńskim, kolędnicy wielkanocni, oprócz koguta, chodzili też z „gaikiem” – zielonym drzewkiem i „pasyjką” – krzyżykiem (Zdzisława Kupisiński, Wielki post i Wielkanoc w regionie opoczyńskim). Wszystkie grupy kolędnicze liczyły na obfity „dyngusek”, czyli podarunek, a przy okazji kawalerowie robili „zwiad środowiskowy”, gdzie, jaka panna mieszka.

Różni przebierańcy odwiedzający chałupy z życzeniami i pieśniami wielkanocnymi to tradycja znana i gdzieniegdzie nadal kultywowana. Dyngusiarze chętnie zapraszani byli do izby i goszczeni świątecznymi smakołykami i napitkami. W śmigus-dyngus nie można było odmówić kolędnikom daru – kawałka kiełbasy, placka, jajek, kieliszka wódki czy drobnej monety, ponieważ mogło to sprowadzić nieszczęście na rodzinę i gospodarstwo.

Źródło: Ministerstwo Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu

- R E K L A M A -
Subskrybuj
Powiadom o
guest
Na podany adres email otrzymasz powiadomienie po akceptacji komentarza przez moderatora.

Chcąc jak najlepiej zabezpieczyć i chronić Twoje dane osobowe zgodnie z przepisami RODO, potrzebna nam jest Twoja zgoda na ewentualne ich przetwarzanie. Informujemy jednocześnie, że publikacja komentarza w portalu "Nasza Mława" skutkuje wyrażeniem przez Ciebie takiej zgody. Nigdzie nie przekazujemy Twoich danych (IP) i chronimy je jak najlepiej potrafimy, wykorzystując do tego wszelkie możliwe formy.

UŻYTKOWNIK PONOSI WYŁĄCZNĄ ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA TREŚCI ZAMIESZCZANE PRZEZ SIEBIE W PORTALU NASZA MŁAWA, W SZCZEGÓLNOŚCI JEST ODPOWIEDZIALNY ZA EWENTUALNE NARUSZENIE PRAW LUB DÓBR OSÓB TRZECICH ORAZ SZKODY Z TEGO TYTUŁU.
0 komentarzy
Informacje zwrotne w treści
Wyświetl wszystkie

Jakich pracowników szukają w Mławie?

2
W powiecie mławskim aktualnie stopa bezrobocia wynosi 5,7%. W naszym subregionie jest to 9,9%, jak oznajmił Witold Żerański dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Mławie....
Skrzynka na listy do Mikołaja

Skrzynka na listy do Mikołaja w Mławie

0
Skrzynka na listy do Mikołaja pojawi się w Mikołajki – 6 grudnia. Najmłodsi mieszkańcy Mławy będą mogli wrzucać tam listy do swojego ulubionego świętego....
złodziej telefonu

Ukradł telefon. Teraz publikują jego wizerunek

2
Ukradł telefon. Teraz publikują wizerunek mężczyzny podejrzanego o kradzież urządzenia. Do zdarzenia doszło 18 listopada br. w jednej z galerii handlowych na terenie powiatu...
wypadek

Wypadek na wiadukcie przy LG. Blokada drogi

1
Czytelnicy informują o wypadku na wiadukcie przy LG w Mławie dziś około godziny 21. Ciężarówka wpadła w barierki zablokowany cały wiadukt.   Wypadek na wiadukcie przy...
- REKLAMA -
  • nowe projekty nowa wizja Twoich potrzeb pożyczkowych.
    nowe projekty nowa wizja Twoich potrzeb pożyczkowych.
    Cena: 5 000 zł  / Miejscowość: Biała Panieńska  / Kategoria:…
  • Producent materacy Materace z Gór
    Producent materacy Materace z Gór
    Cena: 10 zł  / Miejscowość: Nowy Sącz  / Kategoria: Ubrania
  • Inwestycje, pozyczki, finansowanie projektu.
    Inwestycje, pozyczki, finansowanie projektu.
    Cena: 1 zł  / Miejscowość: Kraków  / Kategoria: Księgowo-finansowe
  • Samsung S21 Ultra 5G, Samsung S21, iPhone 13 Pro, iPhone 13 Pro Max, i
    Samsung S21 Ultra 5G, Samsung S21, iPhone 13 Pro, iPhone 13 Pro Max, i
    Cena: 1 800 zł  / Miejscowość: Lublin  / Kategoria: Telefony…
  • Apple iPhone 13, iPhone 13 Pro, iPhone 13 Pro Max, iPhone 12 Pro, iPho
    Apple iPhone 13, iPhone 13 Pro, iPhone 13 Pro Max, iPhone 12 Pro, iPho
    Cena: 1 800 zł  / Miejscowość: Opole  / Kategoria: Telefony…
  • Kredyty pozabankowe / Pozyczki prywatne
    Kredyty pozabankowe / Pozyczki prywatne
    Cena: 1 zł  / Miejscowość: Lublin  / Kategoria: Księgowo-finansowe
  • Kredyt świąteczny: kiedy przyjemność z dawania jest bezcenna.
    Kredyt świąteczny: kiedy przyjemność z dawania jest bezcenna.
    Cena: 1 zł  / Miejscowość: Warszawa  / Kategoria: Księgowo-finansowe
  • Ochrona Zarządu Spółek z o.o. Skuteczne Unikanie art. 299 K.s.h
    Ochrona Zarządu Spółek z o.o. Skuteczne Unikanie art. 299 K.s.h
    Cena: 1 zł  / Miejscowość: Elbląg  / Kategoria: Księgowo-finansowe
  • POZYCZKI PRYWATNE dla osób prywatnych i firm. / Dzialamy na terenie ca
    POZYCZKI PRYWATNE dla osób prywatnych i firm. / Dzialamy na terenie ca
    Cena: 1 zł  / Miejscowość: Wrocław  / Kategoria: Księgowo-finansowe
  • Lokal do wynajęcia, 57,50 m2, ścisłe centrum
    Lokal do wynajęcia, 57,50 m2, ścisłe centrum
    Cena: 3 000 zł  / Miejscowość: Mława  / Kategoria: Lokal/biuro
  • Przestronne 4-pokojowe mieszkanie w centrum Mławy
    Przestronne 4-pokojowe mieszkanie w centrum Mławy
    Cena: 259 000 zł  / Miejscowość: Mława  / Kategoria: Mieszkania
  • Nowe rozwiązanie online w nauce niemieckiego dla dorosłych
    Nowe rozwiązanie online w nauce niemieckiego dla dorosłych
    Cena: 10 zł  / Miejscowość: Babi Dół  / Kategoria: Pozostałe
Policyjna akcja

Nietrzeźwy kierowca zatrzymany w mieście

0
Interweniujący patrol ruchu drogowego zatrzymał na ul. Płockiej nietrzeźwego kierującego fordem. 46-letni mieszkaniec pow. mławskiego miał w organizmie ponad promil alkoholu. Jak stwierdził, pił tylko...

Zginęli strażacy śpieszący na ratunek

0
Ten wypadek wstrząsnął nie tylko gminą Czernikowo, ale i całą społecznością strażacką w kraju. Podążający do pożaru strażacy ulegli wypadkowi komunikacyjnemu. Dwoje strażaków zmarło,...
nowy most w Działdowie na wkrze

Dojazd do Działdowa bez utrudnień

2
Burmistrz Działdowa poinformował wczoraj, o dużo szybszym niż planowano uruchomieniu mostu na Wkrze, w ciągu drogi wojewódzkiej łączącej Działdowo i Mławę.   Do Działdowa dojedziesz bez...
- REKLAMA -
Kasy urzędu miasta

Kasy w ratuszu zamknięte

0
Kasy w mławskim ratuszu będą nieczynne od 7 do 17 grudnia 2021 r. z powodu prac remontowych. Wszystkie pozostałe sprawy w urzędzie będą realizowane,...
Najmłodsi pływacy powalczyli w Ciechanowie

Najmłodsi pływacy powalczyli w Ciechanowie

0
Na basenie w Ciechanowie rozegrano już dwudziestą trzecią edycję zawodów pływackich o puchar prezydenta tego miasta. Impreza skierowana była do najmłodszych adeptów pływania. Swoje...
Płonie samochód

Przy LG płonie samochód [FILM]

0
Czytelnicy powiadomili nas o płonącym samochodzie przy LG Electronics w Mławie. Nadesłali też zdjęcia z akcji ratowniczej.   Ogień pojawił się w komorze silnika, jednego z...
włamanie

Okradli sklep. Zostali nagrani

1
Trwają czynności mławskiej Policji w sprawie włamania do sklepu w Stupsku. Do zdarzenia doszło nocą 27 listopada. Dwóch przestępców włamało się przez drzwi zaplecza....
- REKLAMA -
0
Przejdź do komentarzyx
()
x