naszamlawa.pl Kultura Opłatek, sianko i puste miejsce przy stole
- REKLAMA -
Loading RSS Feed
- REKLAMA -

Opłatek, sianko i puste miejsce przy stole

-

Nie wyobrażamy sobie świąt Bożego Narodzenia bez opłatka, a Polska to jedyny kraj, gdzie rozpowszechniony jest zwyczaj łamania się opłatkiem przy wieczerzy wigilijnej.

- R E K L A M A -"))

 

Słowo „opłatek” wywodzi się z języka łacińskiego oblatum – dar ofiarny. Opłatek to rodzaj przaśnego ciasta z mąki pszennej i wody, bez zakwasu, pieczony w bardzo cienkich arkuszach. Według tradycji kolacja wigilijna rozpoczyna się od dzielenia się opłatkiem i składania sobie życzeń. Po modlitwie i czytaniu Pisma Świętego następuje łamanie się opłatkiem, który jest symbolem Eucharystii, ale także miłości, pojednania i poświęcenia dla innych. Zwyczaj ten nawiązuje do ewangelicznego dzielenia się chlebem przez Jezusa i jego uczniów.

Do dziś, choć może już rzadziej, wysyłamy w listach opłatek wraz ze świątecznymi życzeniami do rodziny i znajomych nieobecnych w czasie świąt. Funkcjonuje również zwyczaj, że otrzymane drogą korespondencyjną opłatki kładzie się na wigilijnym stole na znak łączności z bliskimi.

Kolejną tradycją jest kładzenie siana pod wigilijny obrus. Jest to relikt pogańskich obchodów przesilenia zimowego. W zamierzchłych czasach siano było rozścielane niemal wszędzie, by zapewnić duchom przybyłym na ziemię wygodne dojście do stołu, a ludziom dostatek. W czasach chrześcijańskich zaczęto traktować sianko jako pamiątkę narodzin Jezusa w stajence. Stało się symbolem ubóstwa, w jakim na świat przyszedł Zbawiciel. Według tradycji sianko ma sprowadzić dobrobyt na domostwo. Dawniej praktykowanym w wielu regionach Polski zwyczajem było wyciąganie źdźbła siana spod obrusa – im dłuższe, tym więcej pomyślności czekało danego człowieka w następnym roku. Połamane, krótkie źdźbło wróżyło kłopoty. Po świętach siankiem z wigilijnego stołu karmiono zwierzęta, aby chowały się zdrowo.

Ciekawym zwyczajem, z którego jesteśmy wyjątkowo dumni jest zostawianie jednego pustego nakrycia dla niespodziewanego gościa. Pozostawiania pustego miejsca przy stole ma rodowód przedchrześcijański. Według pradawnych wierzeń, dodatkowe nakrycie przypominało o duszach zmarłych krewnych, którzy w tym czasie przesilenia zimowego przychodzili na ziemię. Z szacunkiem dmuchano na krzesła i ławy, by nie przysiąść odpoczywającej tam zbłąkanej duszy oraz zostawiano resztki pożywienia na stole, by mogła się posilić. Ofiarowano duchom też część jedzenia, by mieli domowników pod swoją opieką. Później dodatkowe nakrycie było przeznaczone dla „strudzonego wędrowca”, którego zima zaskoczyła w podróży, a którego  należało przyjąć i ugościć. Zwyczaj ten miał także wymowę patriotyczną – dodatkowe nakrycie symbolicznie zarezerwowane było dla członka rodziny represjonowanego przez zaborców, przebywającego na zesłańczej tułaczce na Syberii, czy internowanego przez władze komunistyczne. Zwyczaj ten przetrwał do dziś i ma charakter rytualny, bo pewnie realnie wiele osób nie zaprosiłoby do wigilijnego stołu obcej osoby. Puste miejsce pozostawiane dla niespodziewanego gościa, niesie jednak przesłanie, że nikt w tym dniu nie powinien być sam, ale też wiąże się z polską gościnnością i chęcią niesienia pomocy innym. W czasach pandemii koronawirusa to puste nakrycie przy wigilijnym stole może być symbolicznym połączeniem z nieobecnymi, przeżywającymi te święta indywidualnie ze względu na szerzącą się epidemię.

Oprac. na podstawie materiału przygotowanego przez dr Małgorzatę Dziurę z Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej oraz Kingę Kędziorę-Palińską z Muzeum Okręgowego w Sandomierzu.

Źródło: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Subskrybuj
Powiadom o
guest
Na podany adres email otrzymasz powiadomienie po akceptacji komentarza przez moderatora.

Chcąc jak najlepiej zabezpieczyć i chronić Twoje dane osobowe zgodnie z przepisami RODO, potrzebna nam jest Twoja zgoda na ewentualne ich przetwarzanie. Informujemy jednocześnie, że publikacja komentarza w portalu "Nasza Mława" skutkuje wyrażeniem przez Ciebie takiej zgody. Nigdzie nie przekazujemy Twoich danych (IP) i chronimy je jak najlepiej potrafimy, wykorzystując do tego wszelkie możliwe formy.

UŻYTKOWNIK PONOSI WYŁĄCZNĄ ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA TREŚCI ZAMIESZCZANE PRZEZ SIEBIE W PORTALU NASZA MŁAWA, W SZCZEGÓLNOŚCI JEST ODPOWIEDZIALNY ZA EWENTUALNE NARUSZENIE PRAW LUB DÓBR OSÓB TRZECICH ORAZ SZKODY Z TEGO TYTUŁU.
0 komentarzy
Informacje zwrotne w treści
Wyświetl wszystkie

Dachowanie na ul. Szreńskiej

Do dachowania samochodu osobowego doszło na ulicy Szreńskiej. Samochód osobowy marki Opel Corsa wypadł z drogi  we wtorek 19.01 2021r. ok godz.14.45. Wpadł do rowu...

Dachowanie na ul. Szreńskiej

0
Do dachowania samochodu osobowego doszło na ulicy Szreńskiej. Samochód osobowy marki Opel Corsa wypadł z drogi  we wtorek 19.01 2021r. ok godz.14.45. Wpadł do rowu...

Zima w Mławie (FILM)

0
Poniżej prezentujemy film pokazujący w bardzo ciekawy sposób Mławę w zimowe dni. Jego autor  Michał Sobotka zrealizował zdjęcia przy pomocy drona i kamery go pro...

Porwanie dziewczynki w Mławie. To sztuczka hakerów

0
Nasze ostrzeżenie sprzed niemal 2 lat jest nadal aktualne. Hakerzy nadal próbują przekrętu na "porwanie dziewczynki". Tym razem niby miało do niego dojść w...

Zimowa przygoda – półkolonie w reżimie

0
Ponad dwudziestu uczniów z mławskich szkół podstawowych wzięło udział w półkoloniach zimowych w jednej z miejskich placówek. Półkolonie w reżimie sanitarnym można zaliczyć do...

Modlitwa na Kalkówce – rok 2021

0
W roku 2021 uroczystości w mauzoleum na Kalkówce nie można było zorganizować tak, jak w latach ubiegłych. W niedzielę 17 stycznia mławianie modlili się...

Gol Podlińskiego, występy Ślesickiego i Milewskiego

0
Piłkarze z najwyższych klas rozgrywkowych rozpoczęli okres gier sparingowych. Wychowankowie Mławianki nie próżnowali, zarówno Sebastian Milewski jak i Damian Ślesicki pojawili się na murawie. Ekstraklasowy...

Ciało znalezione w domu

0
Straż pożarna została wezwana do Dębska, by otworzyć drzwi do lokalu zajmowanego przez starszego mężczyznę.  Od pewnego czasu nie kontaktował się on innymi osobami, ...
- REKLAMA -

Śmierć mławskiego policjanta

6
 - Z ogromnym smutkiem przyjęliśmy informację, że w sobotę w szpitalu MSWiA w Warszawie, po ciężkiej walce z chorobą zmarł nasz kolega asp. Paweł...

Pomogą odpalić auto w Mławie

3
Mrozy doskwierają kierowcom, często wśród różnych usterek, do których się przyczyniły, jest także brak możliwości odpalenia samochodu z powodu rozładowania akumulatora.   W takiej sytuacji można...

Bezdomna z Mławy w programie Jaworowicz

8
W programie Elżbiety Jaworowicz "Sprawa dla reportera" wyemitowanym w TVP 14 stycznia 2021 roku wypowiada się bezdomna z Mławy. Fragment programu dotyczył problemów ośrodka...

Siarczysty mróz dzisiejszej nocy

0
Zapowiedzi meteorologów kolejny raz się sprawdziły, a może były nawet zbyt ostrożne, bo mróz był silniejszy. Pod stopami chrzęścił śnieg, jego płatki iskrzyły się...
- REKLAMA -

Wyniki zabawy pt. „Laurka dla Babci i Dziadka”

Znamy zwycięzców naszej zabawy pt. Laurka dla Babci i Dziadka, w której Czytelnicy mogli zdobyć 4 torty z Cukierni Rosario. Nasza zabawa trwała od 13...
0
Przejdź do komentarzyx
()
x